Ik ben er niet.

Nu het volume out-of-offices wegens zomervakanties sneller stijgt dan het aantal Covid besmettingen wil dat zeggen dat mensen voor even uit hun dagelijkse routine stappen.

Hoewel heilzaam, ben ik niet overtuigd van het grote deconnecteren. Het zorgt vaak voor onrust en gevoel van controle verlies. Welzijn op het werk werkers hebben mogelijks al donderpreken klaar bij het lezen van dergeljke uitspraak. Toch ben ik ervan overtuigd dat herhaling en routine belangrijke elementen zijn in het zoeken naar welzijn op het werk, maar even goed daar buiten.

Een theorie dat bij creatieve mensen ongetwijfeld bekend is, is die van de Amerikaans-Hongaarse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Software ontwikkelaars noemen deze toestand soms ‘the zone’ of ‘focus’. Mihaly Csikszentmihalyi omschrijft dat mensen het gelukkigst zijn, wanneer ze in staat van opperste concentratie zijn en daardoor volledig opgaan in de activiteit of handeling die ze uitvoeren. Hij stelt dat gelukkig zijn geen toevalligheid is maar eerder het resultaat van een bewuste keuze en duidelijk proces. De voorwaarde om in deze mentale toestand te geraken zijn het verbeteren van een vaardigheid of het verder ontwikkelen van jezelf als persoon en het behalen van een voldoende uitdagend genoeg doel.

Voor iemand die niet loopt lijkt een marathon een onhaalbaar doel. Voor een ultraloper is 40 kilometer niet noodzakelijk een zware opdracht. Als ultraloper put ik eerder energie uit een lange tocht dan dat het een zware opdracht is. De activiteit lopen op zich is geen uitdaging meer. De uitdaging zit hem in de mentale opdracht om steeds verder te lopen en daar voldoening uit te halen.
Elke loper begon met 1 kilometer, dan 5, 10, een halve marathon, enz… De basis in het doormaken van de verschillende stappen is het stelselmatig en routineus herhalen van activiteiten waardoor de activiteit op zich niet meer de uitdaging wordt maar men gelukkig wordt van de voldoening om een doel na te streven.

Dat proces wordt gekenmerkt door verschillende fases:

• Piekeren: Piekeren is een vorm van stilstand die het tegenovergestelde van het gevoel van flow is. Aandacht gaat naar negativiteit. (ingebeelde) problemen worden groter en oplossingen lijken vrijwel onmogelijk.

Zelfontwikkeling:

• Apathie – passiviteit: De staat van onverschilligheid en gebrek aan interesse.
• Verveling: Het ontbreken van een uitdagend doel en de ambitie om steeds beter te worden zorgt ervoor dat activiteiten als saai ervaren worden.
• Ontspanning: Ontspanning is de eerste stap in het verder ontwikkelen van jezelf. In deze stap stel je je open om te leren en laat je het gevoel van plezier toe.

Toekomstdenken en doelstelling:

• Bedreiging: Angstgevoelens zijn in deze stap vaak dominant. De schrik om te falen, het ontbreken van elk perspectief zorgen voor vluchtgedrag en stagneren.
• Opwinding: Opwinding in deze context betekent open staan voor externe prikkels en ontwikkelen van alertheid voor de omgeving. In het leren van nieuwe vaardigheden of het ontwikkelen van jezelf is dit het kantelpunt tussen negativiteit en positiviteit.
• Beheersing: Het duurt 8 weken eer een mens in staat is om een gewoonte aan te leren. Door routine en oefening worden vaardigheden automatismen en kan je denken aan een volgend doel, alvorens apathie of verveling opduikt.

Flow

• Flow is de mentale toestand waarbij men zich volledig focust op de activiteit of taak waardoor het doel bereikbaar en gehaald wordt.
  Kenmerkend voor deze mentale toestand is de afwezigheid van enig tijdsbesef.

Af en toe vind ik het nuttig om stil te staan bij deze theorie. Uiteraard is ze van toepassing op professioneel vlak waar je, omwille van welbevinden, op zoek gaat naar uitdagingen en een volgend doel. Het is een theorie die mij helpt als ultrasporter om een volgend doel te kiezen en niet in een zwart gat te vallen na het behalen van een vorig doel. Het helpt mij evenzeer als persoon om, wanneer ik mijzelf betrap in verveling of piekeren te belanden, een doel te kiezen en bewust vooruit te denken.